O que queda do naufraxio

segunda-feira, junho 26, 2006

Avoas



Seguindo o marabilloso post de Torredebabel no seu blog Fíos Invisibles mergúllome na historia das mulleres da miña familia para ver, para entender e para albiscar un retallo do meu pasado, do meu presente e tamén do meu futuro. Mais, sobre todo, fágoo coma homenaxe á historia de tantas mulleres galegas anónimas, moitas veces esquecidas (aínda que a súa memoria se está recuperando aos poucos) que escribiron con maiúscula a historia do noso país, o que explica que sexamos un matriarcado.

A miña bisavoa, a señora Juanita do Roxo, foi unha auténtica viúva de vivo, unha rexa labrega que quedou no alto da Vila co ventre habitado por xemelgas, mentres o seu home, o señor Antón de Lagares, marchou a Nova York a facer as Américas. Juanita criou dúas fillas, levantou unha casa de labranza ben grande e defendeu o seu de caciques e interesados durante moito tempo, demasiado tempo.

Cando Antón volveu, canso de traballar de carboeiro dun vapor que andaba polos arredores de Manhattan, as nenas xa tiñan 23 anos e unha delas, Toñita, estaba xa a piques de casar. E tivo que sentir que, se ben as cartas para Juanita e as rapazas nunca cesaran e sempre lles mandara cartiños, nada -nin o tesouro máis custoso, nin a alfaia máis brillante- podería xa pagar a súa ausencia durante eses oito mil trescentos noventa e cinco días en que faltara da casa grande de Pazos e deixara de aloumiñar á muller e ás fillas que só coñecía por fotos. Pola foto que sacaran cando tiñan seis anos. Aí están as dúas, delgadiñas, en roupa interior, subidas a unha cadeira e con cara de pena. Ao seu carón, unha Juanita de algo máis de trinta anos que aparenta case cincuenta, rexa, en actitude vixiante, coa mirada e algunha ilusión perdida. Vestida xa de loito, como eu a coñecín e a recordarei sempre.

A historia segue para min na saia granate da miña avoa Toñita, unha das xemelgas de Juanita. Agarrada a ela, coma se dunha sorte de amuleto se tratase, pasei eu os primeiros anos da miña vida. Toñita, que coñeceu ao seu home Toñito, antes que ao seu pai, sempre tivo nos ollos un pouso de tristura, a pesar de que a súa filla Toñuca nunca lle deixou vestir de negro pola morte de ninguén. Ao mellor, a tristura viña porque, cando o pai idealizado chegou, non era o que ela maxinara nos seus soños de nena e nas súas esperanzas de moza. Antón, acostumado a vivir só na gran capital, quixo tomar o mando da casa grande. E tomouno. Quizais, pensando que aquela horta, aquelas maceiras, os perais, as patacas, as amorodas que viñan no verán, a néveda que medraba preto da chousa, eran só resultado lóxico dos cartos acadados no vapor neoiorquino. Eu, porén, sempre pensei que dos sucos das mans de miña avoa, neses vieiros que acreditan anos de vida e de experiencia, alí onde se agochan coñecementos sobre plantas, flores e terra, agromaron todos os froitos da miña ventura de nena. E dalgunha maneira, sei que os torrós que ela mazou con oito anos veos recompensados cando sabe que a filla puido estudar, que as súas netas o están a facer, e que Juanita ve dende algún lugar, que son elas, aínda que non saiban de plantas nin de herbas, as que tirarán adiante da casa grande de pazos.

10 Comments:

  • At 2:09 PM, junho 26, 2006, Blogger Iseo la Blonde said…

    Non me sae a palabra axeitada para describir a circunstancia abraiante de coñecer o teu home antes que ó teu pai.

     
  • At 8:32 PM, junho 26, 2006, Blogger Torreira said…

    Chegar a Ms Naufrago a traves das mulleres da sua vida e un experimento antropolóxico abraiante.Coidese e siga asi

     
  • At 12:49 AM, junho 27, 2006, Blogger SurOeste said…

    Que mulleres as nosas bisavoas! Cerna pura! Pero dádevos conta que "nin un minuto de debilidade".
    O que xa me resulta estraño é que despois de 23 anos cedera tan xentilmente o mando da "nave" quen tan sabiamente soubera guiala. As da miña familia sempre foron comandantas,¡para iso traballaban!

     
  • At 1:11 AM, junho 27, 2006, Blogger SurOeste said…

    A ver, señora dos pés fríos, queríalle poñer unha ligazón para un texto que puxen no meu blog en novembro sobre este tema, pero como non sei apúntolle que se titula "memoria histórica". Un novo fío comunicante neste enghedello que nos une.

     
  • At 1:22 AM, junho 27, 2006, Blogger torredebabel said…

    Pés de naufragha, que fermosísima a historia de Juanita do Roxo! Eu concordo con suroeste cando di que estas mulleres galegas, as nosas, as bisavóas e avóas e pode que nais tamén, "nin un minuto de debilidade" tiñan. Grandes gobernantas tería o pais se foran elas as que levaran os cartos e as decisións. Contemos mais historias que somos, dalgún xeito, as herdeiras desta casta de mulleres!

     
  • At 9:28 AM, junho 27, 2006, Blogger Pés de naufragha said…

    Alédome que vos gustara a historia. E aclaro, para Suroeste, que Juanita do Roxo non cedeu o mando facilmente, senón que máis ben lle fixo crer a Antón que llo cedía. Ela mandou ata que morrer, ou polo menos así o recordo eu.

     
  • At 6:37 PM, junho 27, 2006, Anonymous F. Miguez said…

    Vexo que a torredebabel sementou ben sementado :)
    Do xeito en que coinciden as experiencias individuais sobre as familias e as persoas, deduzo que non son tan individuais, e sí máis ben colectivas, que son as nosas raíces humanas, e que si as cortamos... pasaranos o que pasa cando se cortan as raíces.

     
  • At 8:55 PM, junho 27, 2006, Anonymous Anônimo said…

    Não escrevas tanto, isso cansa muito.
    Já agora:

    Desculpem a intromissão, mas a vontade é maior

    Festival Paredes de Coura
    Norte de Portugal
    (cerca de Vigo)

    Entrada geral 70 €

    Agosto 2006

    Dia 15
    Morrissey
    Fischerspooner
    Broken Social Scene
    White Rose Movement
    Madrugada
    Gomez

    Dia 16
    Bloc Party
    Yeah Yeah Yeahs
    Eagles of Death Metal

    Dia 17

    Bauhaus
    The Cramps
    !!! (chk chk chk)
    Shout Out Louds

    Mais nomes a confirmar

    Para informações detalhadas: www.paredesdecoura.com

     
  • At 10:29 PM, junho 27, 2006, Blogger Madeleine said…

    encántame o teu blogue e as túas historias! Que siga así, por favor (ainda que sei que non hai que pedilo...)

     
  • At 12:23 PM, junho 28, 2006, Blogger Pés de naufragha said…

    Concordo contigo, Míguez, en que ao final todo isto son os nosos retallos dunha experiencia que foi totalmente colectiva. E nós somos as encargadas de recuperar esa experiencia, de facela chegar aos que nos preceden, de que saiban o que loitaron as súas bisavoas.
    Por outra banda, Madeleine, graciñas polos cumprimentos.

     

Postar um comentário

<< Home